Tarihi bölge
Likya: kaya mezarları, Likya Birliği ve Likya Yolu
Okuma süresi: 2 dk · Güncelleme: 16.11.2026 · Yayın ilkelerimiz
Likya, bugünkü Antalya’nın batısı ile Muğla’nın doğusu arasındaki dağlık kıyı bölgesinin antik adıdır. Kendine özgü dili, kayalara oyulmuş ev biçimli mezarları ve antik dünyanın ilk federal yönetimlerinden biri olarak anılan Likya Birliği ile Likya, Anadolu’nun en özgün kültürlerinden birini oluşturur.
Likyalılar ve Likya dili
Likyalılar, Luvi kökenli bir dil konuşan yerli bir Anadolu halkıdır. Likya dili, kendine özgü bir alfabeyle yazılmıştır; yazıtların bir kısmı Grekçe ile birlikte iki dilli olduğu için dilin çözülmesi kolaylaşmıştır.
Likya Birliği
Hellenistik ve Roma dönemlerinde Likya kentleri, Likya Birliği adı verilen bir siyasi yapı içinde bir araya gelmiştir. Kentler, büyüklüklerine göre birlik meclisinde farklı sayıda oy hakkına sahipti.
Bu yapı, sonraki yüzyıllarda temsilî ve federal yönetim modelleri üzerine yapılan tartışmalarda örnek olarak anılmıştır. Patara’daki meclis binası (bouleuterion), birliğin toplantı yeri olarak restore edilmiştir.
Kaya mezarları ve lahitler
Likya’nın en karakteristik eserleri, kayalara oyulmuş ve ahşap evleri taklit eden mezar cepheleridir. Tapınak cepheli mezarlar, yüksek kaideler üzerine yerleştirilmiş lahitler ve dikme mezarlar da bölgede yaygındır.
Myra (Demre), Tlos, Pınara ve Kaunos çevresindeki kaya mezarları en etkileyici örneklerdendir. Bu mezarlar kültür varlığıdır; üzerlerine çıkmak, yazı yazmak ya da parça almak yasaktır.
Ksanthos ve Letoon
Likya’nın en önemli kenti sayılan Ksanthos ile yakınındaki Letoon kutsal alanı, 1988’de UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınmıştır. Ksanthos’taki yazıtlı dikme, bilinen en uzun Likçe yazıtı taşır.
Ksanthos’tan 19. yüzyılda çıkarılan Nereidler Anıtı gibi bazı eserler bugün yurt dışındaki müzelerde bulunmaktadır.
Myra ve Aziz Nikolaos
Demre’deki antik Myra kenti, kaya mezarları ve tiyatrosuyla ünlüdür. Kentte 4. yüzyılda piskoposluk yapan Aziz Nikolaos adına yapılan kilise, önemli bir ziyaret yeridir. Aziz Nikolaos, Noel Baba figürünün tarihî kökenlerinden biri olarak kabul edilir.
Likya Yolu
Fethiye ile Antalya arasında yaklaşık 500 kilometreyi aşan Likya Yolu, antik kentlerden ve kıyı köylerinden geçen işaretli bir yürüyüş rotasıdır. Rota üzerinde birçok ören yeri ziyaret edilebilir.
Keşif ve araştırma tarihi
1830’lu ve 1840’lı yıllarda İngiliz gezgin Charles Fellows Likya kentlerini Avrupa’ya tanıttı. Ksanthos’taki pek çok anıtsal eser bu dönemde İngiltere’ye götürüldü.
Günümüzde Ksanthos, Patara, Tlos ve Myra gibi kentlerde Türk ve yabancı ekiplerin kazı ve restorasyon çalışmaları sürmektedir.
Ekonomi ve günlük hayat
Likya’nın dağlık yapısı tarımı sınırlıyordu; buna karşın sedir ve çam ormanları kereste ticaretini, uzun kıyı şeridi de denizciliği geliştirdi. Myra’nın limanı Andriake’deki büyük tahıl ambarı, bölgenin Roma dönemindeki ticari önemini gösterir.
Sık sorulan sorular
Likya bugün hangi illerde kalıyor?
Antik Likya, bugünkü Antalya’nın batı kesimi ile Muğla’nın Fethiye ve çevresini kapsar.
Likya kaya mezarları neden ev biçimindedir?
Mezarlar, Likyalıların ahşap evlerini taşta taklit eder. Bu, ölülerin de bir “ev”de yaşamaya devam ettiği inancıyla ilişkilendirilir.
Bunlar da ilginizi çekebilir
Hititler: Anadolu’nun ilk büyük imparatorluğu
Hitit uygarlığı, Hattuşa, Yazılıkaya ve tipik eserleri.
Oku →Frigler ve Frigya: Gordion, Midas ve kaya anıtları
Frig uygarlığı, başkent Gordion, kaya anıtları ve Midas efsanesi.
Oku →Lidya: ilk sikkeler, Sardes ve Kral Kroisos
Paranın icat edildiği topraklar: Lidya Krallığı ve başkenti Sardes.
Oku →Elindeki eseri tanımak ister misin?
Fotoğrafını çek; Defineciler dönemini, uygarlığını ve anlamını anlatsın.